مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری ایلام روند تخریب مراتع را نگران کننده توصیف کرد و هشدار داد: در صورت اتخاذ نکردن راهکارهای پایهای، بخش قابل توجهی از مراتع استان به بیابان تبدیل خواهد شد.
یاسم خانمحمدیان روز چهارشنبه در نشست روز جهانی مراتع، این وضعیت را حاصل فشارهای بیرویه بر طبیعت و نادیده گرفتن ظرفیت و تحمل زیستبوم ایلام دانست و گفت: چرای دام در زمینهای مرتعی استان به حدود ۴.۵ برابر توان و تحمل واقعی این عرصهها رسیده است.
وی با بیان این که در دهه گذشته مطالعههای دقیقی در این زمینه انجام شده است، افزود: طبق آمار و بررسیها، مراتع استان از ظرفیت چرای بیرویه دام برخوردار نیست و فشار مضاعف به طبیعت سبب روند رو به رشد تخریب عرصههای مرتعی شده است.
خانمحمدیان یادآور شد: میزان چرای دام در استان چهار تا پنج برابر ظرفیت و تحمل مراتع است؛ این دامها شامل رمههای عشایر بومی استان و دامهای غیربومی از استانهای همسایه است که از نیمه دوم آذر تا نیمه نخست فروردین هرسال برای چرا به مراتع ایلام وارد میشوند و در واقع مراتع استان دیگر نمیتواند این حجم از دام را تعلیف کند.
وی گفت: مراتع استان برخلاف گذشته دیگر جوابگوی چرای احشام نیستند و رو به ضعیف و بیابانی شدن و از بین رفتن میروند و برخی از مناطقی که امروز بیابان نامیده میشوند، در گذشته مراتع بودند که به دلیل فشارهای ناشی از فعالیت انسانی و چرای بیرویه دام به بیابان تبدیل شدهاند.
وی با تاکید بر لزوم تغییر نگاه مدیریتی از سنتی به زیست بوم محور بیان کرد: به جای نگاه مدیریتی سنتی به مرتع باید نگاه به طبیعت زیستبوم محور باشد و برنامههای عملیاتی برای احیای مراتع تدوین شود تا شاهد تخریب بیشتر و کاهش پوشش گیاهی و دام نباشیم.
مدیرکل منابعطبیعی و آبخیزداری ایلام با اشاره به آغاز فصل آتشسوزی، نسبت به وضعیت پوشش گیاهی شمال استان ابراز نگرانی کرد و گفت: با توجه به پوشش گیاهی عالی استان به ویژه مناطق شمالی، امسال با خطر جدی آتشسوزی مواجهایم؛ بنابراین همه همیاران طبیعت، دامداران و عموم مردم با حساسیت زیاد مراقب وقوع آتشسوزیها باشند و در صورت دیدن هرگونه دود یا آتش موضوع را اطلاعرسانی کنند.
وی با تاکید بر این که منابعطبیعی و آبخیزداری و حفاطت محیطزیست به تنهایی قادر به صیانت از این منابع نیستند، اظهار کرد: حفاظت از انفال و منابع طبیعی نیازمند مشارکت همگانی است و دستگاههای اجرایی، دانشگاهیان، عشایر و عموم مردم باید با ارائه طرح و نسخه به یاری ما بشتابند و تا با همراهی یکدیگر این طبیعت ارزشمند را برای نسلهای آینده حفظ کنیم.
مدیرکل ستاد مدیریت بحران استانداری ایلام هم با تاکید بر اهمیت حیاتی حفظ منابع طبیعی به عنوان میراث گرانبها برای نسلهای آینده خواستار افزایش کوششها در زمینه فرهنگسازی و اجرای اقدامهای پیشگیرانه در این بخش شد.
علیمحمد پاکدلنژاد با اشاره به این که منافع اقتصادی، زیستمحیطی و تأمین امنیت در برابر بلایای طبیعی، همگی به حفظ پوشش گیاهی و منابع طبیعی گره خورده است، افزود: همه وظیفه دارند با پاسداشت این امانت ارزشمند از آن به نحو شایسته نگهداری کنند.
مدیرکل ستاد مدیریت بحران ایلام در باره اقدامها در راستای مقابله با حوادث و حفظ طبیعت، یادآور شد: امسال بیشترین میزان بارشها در پهنه استان ثبت شد و برنامههایی برای مقابله با آتشسوزی در عرصهها به طور مستمر در دستور کار قرار دارد.
پاکدلنژاد همچنین از تخصیص اعتبارهای قابل توجه به ۳۰۷ دهیاری استان برای آمادگی مقابله با بحران و تجهیز آنها خبر داد و این کار را گامی موثر در راستای تقویت زیرساختهای مدیریت بحران مناطق روستایی برشمرد.
وی مقوله فرهنگسازی را از ارکان اصلی حفاظت از محیط زیست دانست و تاکید کرد: باید با همکاری همه گروههای جامعه، رسانهها و فعالان فضای مجازی فرهنگ احترام و پرهیز از آسیب رساندن به طبیعت در جامعه نهادینه شود.
مدیرکل امور عشایر استان ایلام هم با تاکید بر اینکه عشایر نماد اقتصاد مقاومتی هستند، گفت: جامعه عشایری استان سالانه حدود ۱۰۰ هزار تن محصولهای دامی از جمله گوشت قرمز، شیر و روغن حیوانی تولید میکنند و نقش مهمی در امنیت غذایی دارند.
فرشاد یاسمی افزود: عشایر استان ایلام با توجه به ۴۳۰ کیلومتر مرز مشترک و حضور در مراتع مرزی، نقش مهمی در حفاظت از مرزها، پدافند غیرعامل و امنیت منطقه ایفا میکنند.
وی بیان کرد: پیوند عشایر و مرتع رابطه جدانشدنی است و عشایر با مدیریت پایدار مراتع، بازسازی طبیعی، تقویت تنوع زیستی و حفاظت از منابع طبیعی نقش مؤثری در پاسداشت محیطزیست دارند.
یاسمی با اشاره به برنامههای امور عشایر استان ایلام اظهار کرد: توزیع صفحههای خورشیدی، اصلاح نژاد دام، آموزش عشایر، تامین نهادههای دامی در شرایط بحران و آبرسانی مناسب از مهمترین برنامههای در دست اجرا است.
وی ادامه داد: بدون حضور عشایر، مدیریت پایدار مراتع امکانپذیر نیست و باید از این قشر به عنوان یکی از ارکان تولید، امنیت و حفاظت از منابع طبیعی حمایت شود.
نشست روز جهانی مرتع با توجه به نامگذاری سال ۲۰۲۶ میلادی از سوی سازمان ملل متحد به عنوان سال جهانی «مرتع، مرتعداران و عشایر» با محور «وفاق و همدلی برای حفظ منابع طبیعی» با حضور دامداران و مرتعداران برتر برگزار شد.
«همه با هم، دست در دست حفاظت از مراتع، صیانت از سرزمین» شعار امسال روز جهانی مرتع با محوریت جامعه عشایری است.
قدردانی از مرتعداران و دامداران موفق، برگزاری نمایشگاه صنایعدستی و نمایشگاه عکس مراتع از جمله برنامههای روز جهانی مراتع در استان ایلام بود.
Wednesday, 13 May , 2026