نوجوانی،گذر از دوره کودکی به بزرگسالی است که در آن تغییرات فیزیکی،احساسی، عقلی و… در فرد رخ می‌دهد.سیکل ترشح هورمون‌ها تغییر می کند و رشد چشمگیر اندامهای بدن در پی دارد و بستر ذهنی هویت یابی، استقلال طلبی، صمیمیت و…. فراهم می شود، به همین خاطر از نوجوانی به عنوان دوره بحران یاد می شود. با مطالعه در مورد ویژگی های عاطفی شناختی و جسمی نوجوانان و آشنایی با حالات روحی آنان، نوجوان خود را بیشتر می شناسید و متوجه می شوید بسیاری از رفتارهایی که ما را می رنجاند، شرایط طبیعی این دوره آنان است و نیازمند صبر و مهربانی ما می باشد.

به دلیل سرعت بالای رشد در این دوره بویژه در حوزه هویت یابی جنسی، نوجوان می خواهد از جنس مخالف خود شناخت حاصل کند که در پی آن احساساتی که بیشتر جنبه صرف احساسی دارد، شکل می گیرد.
در این دوره علاقه مندی به رمان، فیلم های عاشقانه و کنجکاوی جنسی شروع می شود که با عشق و رفتار مرتبط دوره بزرگسالی متفاوت است و نباید انتظار رفتاری همانند بزرگسال با عشق از وی داشته باشیم.
بر اساس یک مقاله در وب سایت “بهداشت کودکان” عشق دوره نوجوانی ترکیبی از سه مولفه است.
جذابیت جسمی: پذیرش این مسئله برای والدین سخت است اما نوجوانان نیز احساس جذابیت جسمی به دیگران دارند.
نزدیکی عاطفی: نوجوانان نیز می توانند احساس عاطفی به شخص دیگری داشته باشند، این احساس عاشقانه برای اولین بار که توسط نوجوان تجربه شود، غرور آفرین است.
تعهد: دو نفر تصمیم می گیرند در بدترین شرایط هم کنار هم باشند. بعید به نظر می رسد که یک نوجوان به مدت طولانی به شخص دیگری متعهد باشد، اما این احساس که می خواهند تا آخر عمر با معشوقشان بمانند.، در آنها وجود دارد.
نحوه برخورد والدین:
والدین باید به احساسات نوجوانان خود احترام بگذارند. بعضی از والدین به اشتباه به فرزندشان می گویند که احساسات او واقعی نیست و او به اندازه کافی بالغ نشده که بتواند عشق واقعی را تجربه کند. شاید این حرف درست باشد ولی نباید مستقیم به فرزندتان بگویید.
مراقبت و نه محدودیت زیاد، روش مناسبی است. نوجوان باید بداند ما دوستش داریم و این احساسش هم طبیعی است، فقط نحوه برخورد با این احساسش را باید به او آموزش دهیم.
به دلیل عدم پختگی کافی شناختی و منطقی نوجوان، باید با وی در خصوص این مساله با احتیاط برخورد کرد تا نوجوان دست به رفتارهایی غیرعقلانی که نتیجه ای جز پشیمانی خودش و شما را در برندارد، نزند.
صمیمی شدن با نوجوان در حدی که او بتواند به راحتی مسائلی که برایش پیش می آید را با والدین هم جنس خود مطرح کند، بسیار خوب است. مسلما الگوی سالم اخلاقی و جنسی والدین هم در این مورد تاثیر بسزا دارد.
نوجوان نیازمند توجه و دیده شدن است. این امکان را از طرق دیگر به او بدهیم تا برای رفع این نیاز، دست به انتخاب دوستی های ناسالم نزند.
فرزندتان باید بداند از نظر چهره، فیزیک و توانایی مورد قبول والدین می باشد تا خودپنداره مثبتی از خود پیدا کند.
باید نسبت به احساس عشق، نگرش مثبت خود را نشان دهیم ولی در مورد بی بند و باری های جنسی و خطرات آن، وی را آگاه کنیم. نوجوانانی که این اطلاعات را از والدین هم جنس خود می گیرند آگاهی و رفتار سالم تری را کسب می کنند تا آنانی که از دوستان خود کسب اطلاع می کنند.
مشغول بودن نوجوان در کلاسهای ورزشی، گوش کردن به حرف ها و دردل های مختلف او، درک شرایطش، بیان داستان های نوجوانی خود، اطلاع از پیامدهای ناگوار دوستی ها و روابط ناسالم، ایجاد بسترهایی در رشد شناختی و مهارتی نوجوان، به طوری که هم بخش مهمی از اوقاتش صرف آموزش و یادگیری باشد و هم اینکه بتواند از طریق رشد در مهارت های هنری یا شناختی ابراز وجود کند نیز تأثیر مثبتی دارد.
فرزندتان باید بداند برای شما عزیز است و شما در این مسیر پرتلاطم کنارش هستید.
توصیه های پایانی:
برای تربیت فرزندان وقت بگذارید،آنان و خود را به مهارت ارتباط موثر مجهز نمایید، تا نوجوان ما با یک ابراز علاقه دیگری، عنان از کف ندهد. معمولا نوجوانی که تجربه محیط گرم خانوادگی، تفریحات سالم با والدین را دارد کمتر به سمت عشق کور کشیده می‌شود.
نوجوان را به حال خود رها نکنید.در عین حال، تمام وقت به حریم خصوصی او سرک نکشیدو خلوتش را نادیده نگیرید.
با انتقاد، سرزنش،مقایسه، سرکوفت و… روان نوجوان را زخمی نکنید زیرا در وی کشش بیشتری به معشوق ایجاد می کند و ممکن است او را به چشم یک منجی ببیند. در عوض او را غرق در مهر و محبت و تشویق و تعریف کنید تا کمتر نیازمند گدایی محبت از سوی جنس مخالف باشد. به امید روزی که با یادگیری مهارت های ده گانه زندگی، شاهد ارتقای کیفیت زندگی باشیم و از بروز حوادثی مانند قتل رومینا ۱۳ ساله،جلوگیری نماییم. ان شاالله

• نویسنده : عباس امیدی مشاور و روانشناس خانواده
• منبع خبر : طلیعه زاگرس