یکی از حساسترین مسائلی که در تربیت انسان نیاز به توجه خاص دارد، تربیت جنسی کودکان است که طی آن، نگرشها و باورهای مرتبط در کودک شکل میگیرد و در طول زندگی بر موضوعات مهمی مثل روابط بین فردی ، صمیمیت، هویت ، عاطفه و گرایش جنسی او تأثیرگذار است و برای کودک ، معنای مراقبت از بدن و احتیاطهایی که مانع سوءاستفاده افراد از آنها می شود، دارد، در واقع هدف از این تربیت، کنترل عالمانه رفتار جنسی کودک است تا بامدیریت این رفتار، کنجکاوی او به حد و مرز خاصی ختم گردد و حرمت برخی از اندامهای بدن برای کودک مشخص و تثبیت شود.
اما عموما والدین به این مسئله اهمیت نمی دهند و در مواجه با سوالات جنسی فرزند خود، دچار خودسانسوری و سردرگمی می شوند، از سوی دیگر با تابو سازی این مسئله، مفهوم این تربیت به اشتباه، از هدف اصلی فاصله گرفته و به گفتوگو با کودک در مورد رابطه جنسی، محدود شده است.
زمان سوالهای جنسی؛
معمولا کودکان ازسن ۴سالگی و با ورود به دوره هویت یابی جنسی،به دنبال کشف، اسم و کارکرد اعضای تناسلی خود هستند و سوالاتی می پرسند که باید متناسب با شناخت کودک، نظر او را جویا شوید ، تا دانسته های خود را بروز دهد و چیزهایی که دیده و اتفاقی که افتاده را بیان کند. از این طریق به افکار کودک پی می برید و خیلی ساده و کوتاه به سوالات او درقالبی علمی،کودکانه و غیر جنسی پاسخ بدهید تا ضمن اطمینان و اعتماد بیشتر، به جای جست و جوی پاسخ نزد دیگران از شما سوال بپرسد.
پاسخ به سوال های جنسی؛
کودکانی که از بدو تولد دلبستگی ایمن با والدین خود دارند در سنین بالاتر نیز ارتباط محکم تری با والدین بر قرار میکنند و ابهامات خود را فقط با آنان مطرح می کنند،بنابراین لازم است مطابق نکات زیر،برای پاسخ به سوالات فرزندان خود آمادگی داشته باشید:
۱- سوالات جنسی کودکان را جدی بگیرید و با گشاده رویی از آنها استقبال کرده و بدون شرمساری و دلهره، پاسخ مناسب بگویید.
۲- اگر برای پاسخ، آمادگی ذهنی نداشتید یا ابهامات کودک به گروه سنی بالاتر مربوط باشد بارضایت کودک، جواب را به زمان دیگر موکول کنید تا با کمک منابع علمی و… پاسخ درست ،تهیه و در اختیارش بگذارید.
۳- با واکنش های مثبت خود، کودک را به پرسشگری ترغیب کنید(چه سوال خوبی! تو چی فکر میکنی؟ نظرت چیه )
۴- میزان و سطح اطلاعات کودک را با طرح سوال، بسنجید(چطور شد که این سوال برایت پیش آمد؟)
۵-نگرشهای غلط کودکان درخصوص مسائل جنسی را شناسایی واصلاح کنید.
الزامات تربیت جنسی:
امروزه کودکان و نوجوانان، در معرض سواستفاده های جنسی قرار دارند، تصور همین آسیب شدید، والدین را مجاب می کند که با جدیت پنج رفتار پرخطر( نگاه، حرف ، لمس ، تنهایی و بغل) را به کودکان آموزش دهند تا بعضی از رفتارهای پر خطر افراد با وی را یاد بگیرد، مانند؛ کسی که می خواهد اندام خصوصی بدن کودک را ببیند یا به او نشان دهد، این نگاهِ پرخطر است. صحبتکردن در مورد اندام خصوصی ، حرفِ پرخطر است. لمس اندام خصوصی(بجز موقع بیماری و توسط پزشکان و….)،لمسِ پرخطر است. دعوت به مکان خلوت و رفتن بدون اجازه پدر و مادر، تنهایی پرخطر است و بغل کردن و فشردن نامناسب، بغلکردنِ پرخطر است وهمچنین شیوه مواجه شجاعانه با این شرایط، نحوه دور شدن از محل و اطلاع رسانی به والدین را یاد دهید.
۱- بعد از سه سالگی،حریم خصوصی بدن و آن نقاطی که نباید توسط کسی لمس شود را به کودک یاد دهید.
۲- والدین با آموزش مهارت نه گفتن و جرات ورزی، کودکان را به نه گفتن در مقابل خواسته های نامتعارف همسن و سالانش، ترغیب نمایند.
۳- والدین از برهنه شدن در انظار کودک حتی هنگام استحمام او، پرهیز کنند.
۴- در بحث مسائل جنسی با کودک بجای استفاده از الفاظ عامیانه از واژه “اعضای تناسلی”استفاده کنید.
۵- بعضی از کودکان به دلیل مشکلات جسمی(خارش، انگل، سوزش خشکی پوست و…)یابرای رسیدن به آرامش، با آلت تناسلی خود بازی می کنند، در این مواقع باید او را به کار دیگر مشغول کنید و او را نزد پزشک معالج ببرید.
نتیجه گیری:
با توجه به آنچه گفته شد، غفلت از تربیت جنسی،مشکلات عدیده ای برای فرزندان ایجاد می کند. بنابراین راه حل عاقلانه برای تربیت بهتر، داشتن مهارت فرزند پروری و آگاهی های مرتبط است. والدین آگاه به ضرورت و اهمیت تربیت فرزند خود در ابعاد مختلف برای حضور موفق دراجتماع پی می برند و مهارت تقویت عزت نفس و تصمیمگیری درست در شرایط پر خطر را به فرزند خود آموزش می دهند.
درپایان یاد آوری می شود بسیاری از مشکلات موجود در روابط عاطفی و زناشویی، ناشی از تربیت جنسی نادرست در دوران کودکی است و اصولا افرادی که در رابطهی عمیق عاطفی با طرف مقابل، احساس رضایتمندی نمیکنند، توانایی برقراری یک رابطه جنسی مناسب و مستمر را ندارند.
- منبع خبر : عباس امیدی، روانشناس و مشاور خانواده


















Friday, 13 February , 2026