ایلام- پایگاه خبری طلیعه زاگرس؛ ارث، در فرهنگ ایرانی، همواره مفهومی فراتر از دارایی و مال بوده است؛ میراثی از نسل گذشته که باید با احترام، عدالت و خرد میان بازماندگان تقسیم شود.

با این حال، در سال‌های اخیر، شاهد افزایش نگران‌کننده‌ای از درگیری‌های خانوادگی بر سر ارث هستیم؛ درگیری‌هایی که گاه به خشونت، و در مواردی دردناک‌تر، به قتل منجر می‌شوند.

استان ایلام نیز از این بحران بی‌نصیب نمانده و چندین مورد قتل خانوادگی بر سر ارث، زنگ خطر جدی برای جامعه و نهادهای مسئول به‌ صدا درآورده است.

این پدیده نه‌تنها نشان‌دهنده ضعف در ساختارهای حقوقی و فرهنگی ماست، بلکه پرده از بحران‌های روانی و اجتماعی درون خانواده‌ها برمی‌دارد. نقش قانون و فرهنگ را در آن واکاوی نماییم، و راهکارهایی برای پیشگیری از چنین فجایعی ارائه دهیم؛ تا شاید ارث، به‌جای بذر نفرت، بذر مهر و همدلی در خانواده‌ها بکارد.

▫️چرا ارث به قتل منجر می‌شود؟

بسیاری از خانواده‌ها از کودکی یاد نمی‌گیرند که اختلاف را با گفت‌وگو حل کنند. وقتی پای پول و دارایی وسط می‌آید، تنش‌ها فوران می‌کند.

برخی اعضای خانواده به ویژه زنان با فرزندان از همسر دوم ممکن است احساس کنند که در تقسیم ارث نادیده گرفته شده‌اند.

در شرایطی که معیشت سخت شده، ارث تبدیل به تنها امید برای بهبود زندگی می‌شود. این امید اگر با ناامیدی ترکیب شود، می‌تواند به خشونت منجر شود.

متاسفانه بسیاری از مردم نمی‌دانند قانون ارث چیست، چه حقوقی دارند، و چگونه می‌توانند آن را بدون خشونت پیگیری کنند.

▫️آیا اصلاح قانون ارث ممکن نیست؟

اصلاح قانون ارث ممکن است، اما نیازمند گفت‌وگوی ملی، اجماع فقهی و توجه به عدالت اجتماعی است.

هنوز در برخی مناطق، دختران از ارث محروم می‌شوند یا مجبور به بخشش آن هستند.
با ثبت دقیق اموال و وصیت‌نامه‌ها، می‌توان از بسیاری از اختلافات جلوگیری کرد.

▫️دلیل حساس شدن ارث چیست؟

چون ارزش مالی آن در شرایط اقتصادی فعلی بسیار بالاست. چون احساس تعلق و مالکیت به اموال خانوادگی، بخشی از هویت افراد شده است. چون نبود اعتماد میان اعضای خانواده، باعث می‌شود هرکس فقط به نفع خود فکر کند.

▫️چه باید کرد؟

باید از طریق آموزش عمومی درباره حقوق ارث در مدارس، رسانه‌ها و مساجد، ترویج فرهنگ وصیت‌نامه‌نویسی برای جلوگیری از ابهام، تقویت نهادهای مشاوره خانوادگی برای حل اختلافات پیش از رسیدن به بحران و بازنگری در قوانین ارث با توجه به شرایط امروز جامعه، به‌ویژه برای زنان، فرزندان ناتنی، و خانواده‌های چندهمسری، قانون سالم ارث را در جامعه نهادینه کرد.

✍️اسلام انصاری فر