هر چه که از آن دوران می گذرد نیاز نسلهای جدید برای دانستن بدون تحریف وقایع، بیشتر می شود.بنابراین به میمنت۱۹ دیماه ۵۹ سالروز رشادت های فاتحان میمک و عملیات خوارزم(ضربت ذوالفقار) تلاش شده است بخشی از واقعیت های تأثیرگذار در عرصه آن عملیات را به استناد دانشنامه های دفاع مقدس،به رشته تحریر درآوریم.
برای روشن شدن حقایق این نبرد علل ورود ایل خزل به نبرد باز پس گیری میمک را بررسی می نماییم.
ایل:
ایل، اتحادیهای سیاسی متشکل از تیره ها و طوایف است که به اتکای وابستگیهای خویشاوندی (نسبی، سببی و آرمانی)، بنا به مصالح و ضرورتهای سیاسی و اجتماعی با هم متحد شده و تشکیل یک ایل میدهند. معمولاً ایلات دارای سرزمین و قلمرو ایلی خاص(قشلاق و ییلاق) خود می باشند. بنابراین ایل خزل استان ایلام هم مطابق این قاعده بر یک سرزمین ییلاقی(سردسیری) در شهرستانهای سیروان و چرداول ویک سرزمین قشلاقی درمنطقه میمک مالکیت دارد و قرنها درآن زندگی کرده اند.
زیستبوم ایل: محدودهای از سرزمین و قلمرو ایل است که علیالاصول شامل ییلاق، قشلاق و مسیر بین این دو (میانبند) است.
ییلاق یا سردسیر:محدوده زیستی و قلمرو جغرافیایی است که عشایرتمام یا قسمتی از فصول بهار و تابستان در آن میگذرانند.
قشلاق یا گرمسیر:محدوده زیستی و قلمرو جغرافیایی است که عشایر، تمام یا قسمتی از فصول پاییز و زمستان را در آنجا سپری میکنند برخی از عشایر به قشلاق، سرحد نیز می گویند.
میانبند:به مناطق بین قلمروهای ییلاقی و قشلاقی عشایر اطلاق میشودکه دارای مراتع بهارچر و پاییزچر می باشد.
میمک منطقه قشلاق ایل(سرحد)
میمک نام ارتفاعی مرزی است بین کشور ایران و عراق، به طول حدود ۱۴ کیلومتر و به عمق ۸–۷ کیلومتر در کنار رودخانهای به نام گدارخوش قرار دارد. این منطقه قشلاقی (گرمسیری) براساس قوانین زیست بوم عشایر ایران، از دیرباز متعلق به مردم ایل خزل بوده است.
این منطقه به دلیل بر خورداری از موقعیت با اهمیت نظامی و همچنین منابع و ذخایر ارزشمند نفت وگاز، همواره مورد توجه عراق بوده است و همیشه با طرح ادعاهای واهی،حاکمیت بر منطقه میمک را خواستار بودند. وقتی درتارخ ۱۸ شهریور ۵۹ و قبل از آغاز رسمی جنگ، ارتش عراق ارتفاعات میمک را اشغال کرد که سردرگمی و گسستگی میان ارتش ما نمایان بود سپاه هم در استان ایلام هنوز نوپا بود و ایلات و طوایف دیگر استان نیز متمرکز حراست و حفظ دیگر مناطق مرزی متعلق به خود بودند بنابراین مردم ایل خزل در این تنهایی و روزهای سخت کشور باید تصمیمی تاریخی می گرفتند و برای رقم زدن کربلایی دیگر و به قربانگاه بردن عزیزترین جوانان خود، مهیا می شدند. روزهای نفسگیر و سخت ایل بود، کنترل رگ غیرت بجوش آمده مردمان ایل بسیار سخت بود و جوانان برای بازپس گیری سرزمین آبا واجدادی خود سر از پا نمی شناختند و بزرگان در تدارک جلسات همفکری و تدبیر بودندو بلافاصله بزرگان قوم برای یک جلسه ۸ ساعته گرد هم آمدند و براساس شرایط انقلاب نوپا و نیروهای نظامی ناهماهنگ، تصمیم گرفتند با امکانات ،آذوقه شخصی و سلاح های در دسترس وابتدایی به کمک تیپ یکم لشکر۸۱ کرمانشاه که در منطقه اطراف رودخانه گدار خوش و سرنی مستقرشده بودند، بشتابند
▪️ لذا در تاریخ ۵۹/۶/۲۰ تعداد۳۰۰نفر از دلیرمردان ایل خزل به فرماندهی حاج محمد چمن آرا به منطقه سرنی اعزام و در کنار ارتش آرایش نظامی گرفتند و آمادگی خود را برای بازپس گیری سرزمینشان، اعلام کردند و برای اطمینان فرمانده تیپ مستقر، همگی شهادت نامه خود را با خون انگشت اشاره امضاء نمودند.
فرمانده دلاور تیپ یکم لشکر ۸۱ کرمانشاه( آن موقع سرهنگ اسماعیل سهرابی) از این نیروی زبده دلاور که مشتاقانه جان خود را در طبق اخلاص گذاشته اند، روحیه گرفت و به وجدآمد و علیرغم اطمینان ازاحتمال شکست قطعی در برابر عراق، از تصمیم امرای ارتش ولشکر۸۱ برای عقب نشینی ، سرپیچی کرد و امیدوارانه با بکارگیری وکمک نیرو های ایل خزل که وجب به وجب خاک میمک را مثل کف دست خود می شناختند، کار شناسایی و طرح ریزی دقیق عملیات را انجام دادند و اطلاعات دقیقی از نیرو و امکانات دشمن به دست آوردند و برای جلوگیری از لو رفتن طرح عملیات، تا شب ۱۹ دیماه ۵۹ نقشه عملیات سری باقی ماند.
بالاخره لحظه موعود فرارسید و عملیات ضربت ذوالفقار(خوارزم) در محور میمک به صورت نیمه گسترده در سحرگاه ۱۹/۱۰/۱۳۵۹ به فرماندهی تیپ یکم، هوانیروز ارتش و رشادت دلیرمردان ایل خزل آغاز شد و عاشقان این آب وخاک باعنایت خداوند متعال و استفاده از اصل غافلگیری و طی سه روز نبرد نابرابروجنگ تن به تن، ارتش مجهز و بیشمار عراق را شکست دادند وبا نثار خون 22 نفر از عزیز ترین جوانان ایل خزل و 29 نفراز دلاورمردان تیپ یکم ، میمک آزاد شد و اولین فتح الفتوح کشور را رقم زدند فتح میمک و آزاد سازی ۲۰۰ کیلومتر مربع از سرزمینمان، آثار سیاسی، روانی واجتماعی مثبت و فراوانی بر جامعه و نیروهای مسلح گذاشت و زمینه ساز اجرای عملیاتهای بزرگ بعدی گردید و با کشته شدن ۲۰۰۰ نیروی دشمن، ضربه مهلکی به ارتش عراق وارد کرد به گونه ای که بخاطر عصبانیت صدام از این شکست سنگین، دستورتیرباران سرهنگ ستاد محمدجواد الخفاجی و۲۳ نفر از افسران ارتش عراق صادر و اجرا شد..
در بعد داخلی هم اهمیت این فتح مهم را می توان از حضور رهبر معظم انقلاب در منطقه عملیاتی میمک و بازدید کاملی که به عمل میآورند، دانست و در ادامه نیز، بیان شرح ملاحظاتشان در خصوص این عملیات غرورانگیز در اولین نمازجمعه سال ۱۳۶۰ اشاره داشت
به استناد تاریخ و اعتراف صریح دشمن، عملیات آزادسازی میمک سرنوشت جنگ را تعیین و اولین روزنه پیروزی در جبهه ها را آشکار ساخت.
آری اینچنین بود که مردم ایل خزل بخاطر تنهایی میمک این ملک مقدس ، پای در آوردگاهی گذاشتند که باید جانها عاشقانه نثار میشد و حماسه ای تاریخی رقم زده میشدتا برگ زرینی بر افتخارات ایل و این سامان افزوده شود و مصداق واقعی : رگ ایل که بجنبد عشق آغاز میشود، میمک معشوق میشود ، ماشه چکانده میشود و پرچم افراشته میماند.
اما این عملیات مهم و استراتژیک مورد توجه جدی مسئولان کشور و رسانهها قرارنگرفتهاست و همواره برای برگزاری یادواره این فتح بزرگ کم لطفی های زیادی به عمل می آید و حنی صدا وسیمای استان بصورت پراکنده و گزینشی این رویداد مهم را پوشش می دهد در حالیکه موضوعات و مباحث دست چندم را بصورت گسترده روی آنتن می برند
▪️مطالبات جدی و بحق مردمان این ایل شهید پرور خزل که در طول ۸سال دفاع مقدس ۴۰۰ شهید والا مقام را تقدیم این آب وخاک کرده است،از مسیولان استان، موارد زیر می باشد:
۱- توسط مسئولان ذیربط، زمینه ثبت این عملیات مهم و تاریخی در تقویم ملی ، فراهم شود.
۲- برنامه گرامیداشت این روز بزرگ توسط مسئولان استانی تنظیم و دستگاههای متولی مسئولیت خود را به نحو احسن انجام دهند.
۳- تسریع در ساخت سالن اجتماعات در محل یادمان عملیات فتح میمک.
۴- جلوگیری از تحریف واقعیات جبهه و جنگ و دوران دفاع مقدس و انتشار اسناد واقعی در مورد این عملیات که در آرشیو صدا و سیمای استان و روابط عمومی ارتش وبنیاد حفظ آثارموجود است
۵- همکاری جدی بنیاد شهید و امور ایثارگران با ستاد مردمی یادواره شهدای فتح میمک
۶- و….
در پایان و در سالروز عملیات افتخار آفرین ضربت ذوالفقار، برروح ملکوتی همه شهدای کشور، علی الخصوص شهدای فتح میمک درود می فرستیم و یاد و خاطر آنان را گرامی میداریم. همچنین برای ایثارگران و فاتحان میمک ایل خزل آرزوی سلامتی و تندرستی می نماییم و این افتخار بزرگ و این فتح الفتوح را به آنان و همه مردم استان و کشور عزیزمان تبریک و تهنیت عرض می نماییم.
- نویسنده : عباس امیدی فعال اجتماعی
- منبع خبر : طلیعه زاگرس
Thursday, 13 August , 2026